Seddülbahir Kalesi Uygulaması Arkitera’nın düzenlediği Arkitera Mimarlık 2023 Yıllığı‘na seçildi. Mimari proje, mimari ve peyzaj tasarımı ile tüm uygulama, birleşik bir ekiple poster ve kısa brifing olarak sunuldu.
Seddülbahir Kalesi’nin 1998 yılında başlamış olan, 2009 yılına kadar Orman Bakanlığı yönetiminde Koç Universitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi işbirliğinde gerçekleştirilen araştırma ve projelendirme süreçleri, 2014 sonrasında ÇATAB yönetiminde, ana yüklenici ABMA ve bilimsel danışma kurulu odağında çok disiplinli geniş bir ekip tarafından saha araştırması, arkeolojik kazılar ve mimari belgeleme/rölöve çalışmaları, restitüsyon projesi, koruma ve restorasyon proje ve çalışmaları, kapsamlı altyapı çalışmalarını içeren master plan, yeniden kullanıma yönelik tarihi iç mekanların tasarlanması, teşhir-tanzim işleri, müze tasarımı ve peyzaj çalışmaları ile geliştirilmiş, restorasyon uygulaması 25 yıllık bilgi birikiminin üzerinde şekillenmiş ve tamamlanmıştır.
Arkitera Mimarlık Yıllığı sergisi 2023
Geniş ekibin birçok müelliflik tanımlarının bulunduğu bu üretim, Arkitera Mimarlık Yıllığı’nda iki farklı kategoride listeye alınmıştır.
Seddülbahir Kalesi, İtalya merkezli Ferrara Üniversitesi Mimarlık Fakültesi tarafından düzenlenen “Uluslararası Domus Restorasyon ve Koruma Fassa Bortolo Ödülleri”nde, değerlendirilen 167 proje arasından seçilen listede finalist olarak yer alarak uluslararası ödüllerinden ilkini aldı.
Uluslararası Domus Restorasyon ve Koruma Fassa Bortolo Seddülbahir Ödülü
19 Mart 2024 tarihinde, İtalya’nın Ferrara şehrindeki Palazzo Tassoni Estense’de gerçekleştirilen ödül törenine İstanbul Teknik Üniversitesi’ni temsilen bilimsel danışma kurulu üyeleri İTÜ Mimarlık Bölümü öğretim üyesi Dr. Gülsün Tanyeli ve Koç Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Lucienne Şenocak katıldı.
Uluslararası Domus Restorasyon ve Koruma Fassa Bortolo ÖdülleriUluslararası Domus Restorasyon ve Koruma Fassa Bortolo Ödül ListesiDomus Ödülü Seddülbahir Panoları
2024 yılında TMMOB Mimarlar Odası’nın iki yılda bir düzenlediği 19. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri kapsamında Seddülbahir Kalesi yapı/koruma dalında ödüle layık görüldü. Restorasyon projeleri müellifi Arzu Özsavaşçı (AOMTD) ile yeni kullanım projeleri müellifi Y. Burak Dolu (Koop Mimarlık) 19 Nisan 2024 Cuma günü Ankara’da Kült Kavaklıdere’de düzenlenen ödül töreni ile ödüllerini aldı.
27 yıllık çalışma geçmişi ile Türkiye mimarlık üretiminde ayrı bir yerde duran Seddülbahir Kalesi’nin araştırma projelerinde, rölöve, restitüsyon, konservasyon, restorasyon, yeni kullanım ve uygulama projelerinde yıllar boyunca emek veren tüm ekip arkadaslarımız, yürütücülerimiz, danışmanlarımız, işveren ve yüklenici-uygulamacı ekiplerimiz ve yüzlerce kişilik kadro adina ödülü aldık, bu ödül başta Kaletakımı ekibi olmak üzere Seddülbahir Kalesi ve köyü ile gönül bağı olan herkese armağanımızdır.
Seddülbahir Kalesi 18 Mart 2023 tarihinde yapılan törenle ziyarete açıldı. 25 yıllık sürecinde mimari proje müelliflerinden biri olduğum ve restorasyon sürecinde bilimsel danışma kurulunda yer aldığım bu uygulama ile ilgili sorular üzerine aşağıdaki bilgileri paylaşıyorum, daha detaylı bilgilere ulusal ve uluslararası çeşitli platformlarda sunulan akademik yayınlarımızdan ve ilerleyen günlerde kale içinde yer alacak proje ve uygulama içerikli pano ve videolardan ulaşılabilecektir. 25 yıllık süreçte emek vermiş tüm ekip arkadaşlarımı kutluyorum.
Seddülbahir Kalesi’nde 1997 yılında Koç Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi ortaklığında başlatılan geniş kapsamlı akademik araştırma projesi, 2005-2009 arasında detaylı belgelemenin yapıldığı koruma-onarım projesine dönüşmüştür. Projeler 2009 yılı sonunda Çanakkale Koruma Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından bu projeler doğrultusunda 2015 yılında başlatılan restorasyon ve müze kullanımı uygulamaları 2023 yılında tamamlanmış, 18 Mart 2023’te alan ziyarete açılmıştır.
1997’de Seddülbahir’den askeri kuvvetlerin çekilmesi ve alanın tahliyesi ardından, Koç Üniversitesi Tarih bölümünden Prof. Dr. Lucienne Thys-Şenocak ve İTÜ Geomatik Mühendisliği bölümünden Prof. Dr. Rahmi Nurhan Çelik yürütücülüğünde Seddülbahir Kalesi ve karşısında Kumkale’yi kapsayan bir ortak araştırma projesine başlanmıştır. Disiplinler arası araştırma ekibi, uzmanlar, mezunlar, lisans ve lisansüstü öğrencileriyle birlikte Seddülbahir Kalesi ve Kumkale’de 1997’den 2004’e kadar İTÜ bünyesinde tarihsel, arkeolojik ve mimari araştırma, genel ölçme ve belgeleme çalışmasını yürütmüştür. 2005’te Orman Bakanlığı ve Koç Vakfı arasında yapılan protokolle başlanan Seddülbahir Kalesi restorasyon projesi çalışmaları, 2009 sonunda Çanakkale Koruma Kurulu onayı ile tamamlanmıştır. Koç Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi ortaklığında İTÜ bünyesinde sürdürülen restorasyon projesi çalışmaları sürecinde dijital ölçüm yöntemleri kullanılarak rölöve çalışması hazırlanmıştır. Bu süreçte bilimsel danışma kurulu olarak İTÜ Mimarlık Fakültesi’nden Dr. Gülsün Tanyeli, Prof. Dr. Feridun Çılı, Dr. Haluk Sesigür projeye dahil olmuştur. Proje sürecinde sanat ve mimarlık tarihi araştırmaları, Çanakkale Müzesi ile ortak yürütülen arkeolojik kazılar, malzeme analizleri, sözlü tarih çalışması eş zamanlı olarak sürdürülmüştür. Restitüsyon ve restorasyon projeleri tüm bu araştırma ve alan çalışmaları esas alınarak tamamlanmıştır. Türkiye sınırlarında bu ölçekte yapılan ilk lazer tarama ve belgeleme çalışmasını da içeren proje ürünleri uluslararası sempozyumlarda sunulmuş, tezlere, bildirilere, üniversitede derslere konu olarak akademik platformlarda yer edinmiştir.
Gelibolu Yarımadası, 1973-2014 yılları arasında Milli Park statüsünde Orman Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğü, 2014’ten itibaren Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı (ÇATAB) sorumluluğundadır. Seddülbahir Kalesi, Alan Başkanlığı’nın ilk projesi olarak seçilmiş, 2015’te Seddülbahir Kalesi Restorasyon Uygulaması ihalesi tamamlanmış, yüklenici Abma İnşaat Restorasyon Ltd. Şti. restorasyon uygulamasına başlamıştır. Uygulama sürecinde ilk proje ekibi ve danışmanları Bilimsel Danışma Kurulu’nu oluşturmak ve sürekliliği sağlamak üzere ekibe katılmıştır. Deniz Koç Çeliker ve Yeşim Kartaler önderliğinde Müze Sergi İşleri müzecilik ve Yusuf Burak Dolu önderliğinde Koop Mimarlık yeniden işlevlendirme konularında restorasyon ekibi içine dahil olmuşlardır. İlerleyen süreçte tüm alanın peyzaj düzenlemesi konusunda Caps Studio, ahşap ek yapı tasarımları konusunda Asmaz Ahşap A.Ş. başta olmak üzere onlarca alt yüklenici, Abma İnşaat Restorasyon Ltd. Şti. bünyesinde Rabia Şengün önderliğindeki şantiye ekibi ile birlikte çalışmıştır.
Tüm uygulama detayları Bilimsel Danışma Kurulu, kontrollük teşkilatı ve ihtiyaç durumunda farklı disiplinlerden uzmanların katılımı ile 100’ü aşkın toplantıda ele alınarak koruma kararları alınmış ve uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Restorasyon uygulamalarında temel prensip olarak yapısal gereklilik, ziyaretçi güvenliği için zorunluluk, mimari bütünlüğü bozan durumlar oluşturmadıkça yapı bölümlerinin olduğu gibi korunması amaçlanmıştır. 2015’te uygulamaların başladığı tarihten itibaren tüm adımlar ve detaylar çeşitli yayınlara, bildirilere konu olarak sunulmuş, zaman zaman uygulama sahasında uzmanlara ve yerel halka bilgilendirme yapılmıştır. 2019 yılından itibaren konsept ve uygulama adımları şekillenmiş, alanında yetkin ekiplerin yeraldığı inşai süreçte rafine bir bütünlüğe evrilerek uygulama tamamlanmıştır. 2023 içinde ekibe bir küratöryal grubun katılımı ile müze mekanlarına çeşitli yerleştirmeler de eklenmiştir.
2024 yılında Seddülbahir Kalesi tüm uygulama çalışmaları tamamlanarak tam kapasite gezilmeye hazır olacaktır.
İBB Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı tarafından açılmış olan Uluslararası “Üsküdar’da Mimar Sinan’ı Anmak” isimli güzel sanat eserleri yarışmasında eşdeğer 1. lik ödülüne layık görüldük. Şehir Plancısı-Kentsel Tasarımcı İbrahim Alp önderliğinde kurulan ekip içerisinde Şehir Plancısı Julide Alp, Şehir Plancısı Aliye Ceren Onur ve Mimar Sena Miray Karakaş ile birlikte yer aldık.
Üsküdar’da Mimar Sinan’ı Anmak Yarışması Ödül Listesi
Yarışmaya konu olan alan, İstanbul İli, Üsküdar ilçesinde; Şemsi Ahmet Paşa Camisi, Mihrimah Sultan İskele Camisi ve bugün Mimar Sinan Çarşısı diye anılan Sinan hamamının tanımladığı “Sinan Üçgeni” ve yakın çevresinde özel mülkiyete konu olmayan alanlardır. Yarışmanın konusu bu alan içinde Mimar Sinan’ı anmak için yapılacak tasarımdır.
Üsküdar’da Mimar Sinan’ı Anmak Yarışması
53 Sıra numaralı projenin temel motivasyonu; bir yandan kayıp, tüketilmiş bir yer olarak Üsküdar meydanının fizik-mekan organizasyonunu sınırlı, sürdürülebilir müdahaleler ile onarmak ve restore etmek, öte yandan her zaman bulundukları yapılı çevre ile birlikte anılan, onları tanımlayan, dönüştüren Mimar Sinan’ın eserlerinin farkındalığını arttırarak, içinde bulundukları kamusal mekan üzerinden iade-i itibarını sağlamaktır.
2017 Ağustos – 2019 Ağustos İşin adı: Bandırma Park Kışla Binaları Rölöve ve Restitüsyon Projeleri ile Sanat Tarihi Raporu Proje Partneri: Selin Gener Mimarlık ve Solvotek Mühendislik İşin Sahibi: Openact Architecture Proje Yeri: Bandırma
2018 Temmuz – devam ediyor İşin adı: Büyükada Fethi Okyar Köşkü Kireç Ocağı ve Diğer Endüstriyel Binaların Rölöveleri Proje Partneri: Ayşe Orbay Mimarlık İşin Sahibi: Fethi Okyar Proje Yeri: Büyükada, Istanbul
2018 Aralık – 2020 Ocak İşin adı: Küçükyalı Arkeopark 9.yy Sarnıç Yapısı Rölöve ve Konservasyon Projesi Proje Partneri: Alessandra Ricci ve Küçükyalı Arkeopark Ekibi İşin Sahibi: İstanbul Arkeoloji Müzeleri Proje Yeri: Küçükyalı, İstanbul
2019 Şubat – 2019 Nisan İşin adı: Mor Gabriel Manastırı Ana Kilise Mozaiklerinin Lazer Scanner ve Ortofoto ile Belgelemesi Proje Partneri: Solvotek Mühendislik İşin Sahibi: Sébastien de Courtois, Patrick Blanc, AG Leventis Foundation, FR Proje Yeri: Midyat, Mardin